Nie do kosza – życie bez odpadów

Plastik szkodzi nie tylko naszemu zdrowiu, ale też środowisku. Naukowcy szacują, że do 2050 roku w oceanach może być trzy razy więcej plastikowych odpadów niż ryb. A gdybyśmy po prostu przestali produkować śmieci?

Każdy Niemiec wyrzuca średnio 37 kilogramów plastikowych odpadów. Właściwie nie ma prawie żadnej sfery naszego życia bez plastiku. Nasze jedzenie jest w niego zapakowane, nasze ubrania często są z niego zrobione, a w kosmetykach często spotykamy go jako mikroplastik. Plastik szkodzi na wiele sposobów. Do jego produkcji potrzebna jest ropa naftowa, surowiec, który się kończy, i dużo energii. Wiele jego składników jest szkodliwych dla zdrowia. A recykling i gospodarka odpadami wcale nie są tak dobre, jak się wydaje.

Tylko 40% plastikowych odpadów w UE jest naprawdę poddawanych recyklingowi; reszta jest spalana, trafia na wysypiska albo do przyrody i do oceanów. W niektórych częściach świata problem plastiku jest tak duży, że pomagają już tylko surowe środki. Ponieważ piękne jezioro Atitlán w Gwatemali jest mocno zanieczyszczone, burmistrz położonej nad nim wsi San Pedro La Laguna zakazał na przykład plastikowych opakowań, które w dużych ilościach trafiały do jeziora Atitlán.

Zero waste: jeden słoik śmieci na rok

A gdybyśmy mogli drastycznie ograniczyć własne odpady? Właśnie to próbuje robić ruch zero waste. Pionierka Bea Johnson ze Stanów Zjednoczonych wskazuje drogę. Ona, jej mąż i dwoje dzieci produkują rocznie tylko tyle śmieci, ile mieści się w jednym słoiku. I nie jest już jedyna. Na całym świecie zwolennicy ruchu zero waste starają się wytwarzać jak najmniej odpadów. Ale jak to zrobić? Bea Johnson kieruje się zasadą pięciu R: Refuse, Reduce, Reuse, Recycle i Rot. Czyli: odmawiaj, ograniczaj, używaj ponownie, oddawaj do recyklingu i kompostuj. Życie według zasady pięciu R wymaga na początku trochę namysłu i czasu. Ale każdy może się tego nauczyć. Znany muzyk pop Jack Johnson napisał nawet piosenkę, by zainteresować dzieci segregacją i ograniczaniem śmieci.

Czego więc naprawdę potrzebuję? I gdzie dostanę te rzeczy bez plastiku czy opakowania? Co mogę zrobić sam? Czy mogę coś pożyczyć, żeby nie musieć kupować? Czy mogę coś oddać do naprawy, zamiast wyrzucać? I jak najlepiej kompostować odpady z warzyw, owoców i ogrodu?

Życie bez odpadów – od czego zacząć?

W supermarkecie za rogiem prawie wszystko jest jednak zapakowane. Nawet jabłka i banany mają naklejki, a ogórek jest w folii. Na szczęście społeczność zero waste oferuje dziś skarbnicę informacji, z praktycznymi wskazówkami i wiedzą o życiu bez odpadów. Największy niemieckojęzyczny blog na ten temat to Wasteland Rebel. Można się tam wiele dowiedzieć o alternatywach.

Sklepy bez opakowań i targowiska też dają dobre możliwości. Torby z juty i słoiki do przetworów to podstawowe wyposażenie do zakupów bez plastiku. Wiele kosmetyków i środków czystości łatwo zrobisz sam z kilku składników. A ubrania w razie potrzeby możesz kupować z drugiej ręki. Także pierwsze zwykłe supermarkety zdają się dostrzegać problem. W Holandii sieć supermarketów Ekoplaza od początku tego roku oferuje w jednym ze swoich sklepów 700 produktów bez plastiku i coraz bardziej stawia na opakowania z kartonu i szkła nadające się do recyklingu.

Styl życia zero waste wydaje ci się na początku zbyt pracochłonny albo zbyt skomplikowany? Możesz zacząć od małych kroków. Bambusowa szczoteczka do zębów albo kostka mydła bez opakowania zamiast żelu pod prysznic czy szamponu może już wiele zmienić. Albo zrezygnuj z produktów jednorazowych. Mniej śmieci – to hasło, bo w ostatecznym rozrachunku oznacza to mniej odpadów i mniej zanieczyszczone środowisko.

Zdjęcie w nagłówku © Annie Spratt

Autorka: Nina Ryschawy