“The Ocean Cleanup” ruimt de zee op

In onze oceanen drijven enorme hoeveelheden plastic afval, biljoenen stukjes plastic. Ze zijn niet alleen schadelijk voor de flora en fauna van de wereldzeeën, maar ook voor de mens. De Nederlander Boyan Slat start een bijzonder project met de naam “The Ocean Cleanup” en ruimt nu de zeeën op. Goed zo, vinden wij!

Iedereen heeft de beelden waarschijnlijk wel eens gezien. Grote plastic tapijten drijven op de oceanen. Plastic, ooit zo’n geweldig en extreem duurzaam product, is een plaag en een gevaar voor onze oceanen geworden. Het plastic drijft aan het oppervlak, dieren sterven in de afvalkolken of gaan dood doordat ze plastic eten. Grote stukken plastic vallen uiteen in microplastics, komen samen met giftige stoffen die bij het afbraakproces ontstaan in de voedselketen terecht en belanden uiteindelijk op ons bord.

Een briljant idee om de oceanen te redden

Toen Boyan Slat in 2011 tijdens een duikvakantie meer plastic dan vissen en andere dieren tegenkwam, ging hij op zoek naar een antwoord op het afvalprobleem. In 2012, na zijn eindexamen, presenteerde de Nederlander zijn idee op een TEDx-conferentie in Delft. Tot dan toe had niemand erover nagedacht afval uit de oceanen te halen, of werd het als onmogelijk beschouwd. Er was zelfs geen nauwkeurige informatie over de precieze omvang van het afval in de oceanen. Het was duidelijk dat het afval opruimen met schepen en netten geen uitweg was. Dat zou veel moeite kosten, veel uitstoot veroorzaken en een gevaar vormen voor flora en fauna.

Boyan Slat koos daarom voor een passief systeem om de oceanen op te ruimen. De uitvinder kreeg veel kritiek. De haalbaarheid en werking van het project werden in twijfel getrokken, net als de milieuvriendelijkheid ervan. In 2014 presenteerde hij in New York een studie en liet hij de wereld zien dat “The Ocean Cleanup” in alle opzichten haalbaar was.

Wat is “The Ocean Cleanup”?

In de wereldzeeën zijn in totaal vijf grote afvalkolken. “The Ocean Cleanup” gebruikt deze kolken voor zijn eigen doel. In plaats van grote netten door de kolken te trekken om het afval te vangen, drijven wind, golven en stromingen het afval nu het filtersysteem in.

In principe bestaat het systeem uit enorme drijvende vangarmen met een gordijn van heel fijn net dat drie meter diep in het water hangt. Dat is lang genoeg om het afval te filteren, maar levert geen bijvangst op, omdat vissen en andere dieren eronderdoor kunnen zwemmen.

Door de U-vorm van het systeem drijft het plastic langs de armen, wordt het opgevangen en daarna uit het water gehaald. Het systeem met lampen, camera’s, sensoren en satellietantennes voorziet zichzelf van energie met zonne-energie en de kracht van stromingen en golven. De CO2-voetafdruk van het hele systeem komt overeen met die van een paar honderd auto’s. Het verzamelde plastic wordt gerecycled of kan in olie worden omgezet. In deze video zie je hoe de Ocean Cleanup werkt.

De opruimactie is begonnen

Op 8 september 2018 werd “The Ocean Cleanup System 001” vanuit de baai van San Francisco naar de noordelijke Stille Oceaan gestuurd. Daar ligt de zogenoemde “Great Pacific Garbage Patch”, de grootste afvalvlek in de wereldzeeën. Hij is bijna zo groot als Europa.

Daar zit het systeem nu in de testfase. Als de test slaagt, zou het mogelijk zijn de afvalvlek in de noordelijke Stille Oceaan met slechts 60 systemen binnen vijf jaar te halveren. Maar ook al is er nu waarschijnlijk een antwoord op het plasticprobleem, uiteindelijk is het aan ieder van ons om plastic zoveel mogelijk te vermijden.

Veel leuke tips voor een leven zonder afval vind je in onze blogpost Niet in de prullenbak en in ons “Bright Minds”-interview met zero waste-blogger Shia Su.

Auteur: Nina Ryschawy

Foto in de header © The Ocean Cleanup